🤖 Yapay Zeka Nedir? (5. Sınıf Bilişim Dersi İçin)
1️⃣ Yapay Zeka Nedir?
Yapay zeka (YZ), bilgisayarların ve makinelerin insanlar gibi düşünmesini, öğrenmesini ve karar vermesini sağlayan teknolojidir.
İnsanlar nasıl deneyerek öğreniyorsa, yapay zekâ da verilerden öğrenir.
📌 Kısaca:
Yapay zeka = Bilgisayarların akıllı davranmasını sağlayan sistemlerdir.
2️⃣ Yapay Zeka Nasıl Çalışır?
Yapay zekâ üç temel aşamada çalışır:
🟢 1. Veri Toplama
Bilgisayar önce bilgi toplar. (Resimler, sesler, yazılar, sayılar…)
Örnek:
Bir kedi tanıma programı binlerce kedi resmi görür.
🟢 2. Öğrenme
Bilgisayar bu verileri inceler ve ortak özellikleri öğrenir.
Örnek:
Kedilerin kulakları sivri, bıyıkları var, gözleri belli bir yapıda…
🟢 3. Karar Verme
Yeni bir resim geldiğinde:
“Bu bir kedidir.” diyebilir.
3️⃣ Günlük Hayatta Yapay Zeka Nerelerde Var?
🎯 Akıllı Telefonlar
Yüz tanıma ile telefon kilidi açma
Sesli asistanlar (Siri, Google Asistan)
🎯 YouTube ve Netflix
İzlediğin videolara göre öneri yapar.
🎯 Navigasyon
Trafiğe göre en kısa yolu önerir.
🎯 Oyunlar
Bilgisayar karakterleri sana göre hareket eder.
🎯 Çeviri Programları
Bir dili başka dile çevirir.
4️⃣ Yapay Zeka Türleri
🔹 Dar Yapay Zeka
Sadece tek işi yapar.
Örnek: Satranç oynayan bilgisayar.
🔹 Genel Yapay Zeka (Henüz Tam Yok)
İnsan gibi birçok işi yapabilen sistem.
5️⃣ Makine Öğrenmesi Nedir?
Makine öğrenmesi, yapay zekanın bir alt alanıdır.
Bilgisayarın açık açık programlanmadan, verilerden öğrenmesidir.
📌 Örnek:
Spam (istenmeyen) e-postaları ayıran sistem.
6️⃣ Yapay Zekanın Faydaları
✅ İşleri hızlandırır
✅ Hata oranını azaltır
✅ Büyük verileri analiz eder
✅ Sağlıkta hastalık teşhisine yardımcı olur
7️⃣ Yapay Zekanın Riskleri
⚠️ Yanlış veri ile yanlış karar verebilir
⚠️ İnsanların işlerini etkileyebilir
⚠️ Kişisel verilerin korunması gerekir
Bu yüzden dijital güvenlik çok önemlidir.
8️⃣ Dijital Güvenlik ve Yapay Zeka
Bilişim dersinde öğrendiğimiz gibi:
🔐 Şifrelerimizi kimseyle paylaşmamalıyız.
🔐 Kişisel bilgilerimizi internette dikkatli kullanmalıyız.
🔐 Bilmediğimiz linklere tıklamamalıyız.
Yapay zeka sistemleri de güvenli kullanılmalıdır.
🎓 Sınıf İçi Etkinlik Önerileri
📝 Etkinlik 1: Yapay Zeka Var mı?
Öğretmen örnekler verir, öğrenciler "Yapay Zeka Var / Yok" diye cevap verir.
📝 Etkinlik 2: Kendi Yapay Zekanı Tasarla
Öğrenciler bir yapay zeka hayal eder:
Ne yapacak?
Kimlere yardım edecek?
Nasıl çalışacak?
💡 Mini Proje Önerisi
Öğrenciler:
“Yapay Zeka Günlük Hayatımızda” konulu poster hazırlayabilir.
Scratch’te basit bir karar verme oyunu yapabilir.
Paint programında akıllı robot resmi çizebilir.
🤔 Düşünelim!
Yapay zeka insanın yerini alabilir mi?
Yapay zeka hata yapar mı?
Gelecekte hangi mesleklerde yapay zeka kullanılacak?
